.

Ο Δάσκαλος του Καράτε

«Κάποιος που διακρίνεται στην ξιφασκία αλλά δεν διακρίνεται ως ανθρώπινο ον δεν έχει αξία» -Τακουάν Σόκο- Τάια Κι Γ ια να γίνει σήμερ...




«Κάποιος που διακρίνεται στην ξιφασκία αλλά δεν διακρίνεται ως ανθρώπινο ον δεν έχει αξία» -Τακουάν Σόκο- Τάια Κι

Γ ια να γίνει σήμερα κάποιος δάσκαλος στη τέχνη των άδειων χεριών, δεν απαιτείται μόνο η γνώση των τεχνικών, αλλά χρειάζονται κι άλλες ικανότητες που θα τον βοηθήσουν στη σωστή διαπαιδαγώγηση του χαρακτήρα των αθλητών οι οποίοι στη πορεία της ζωής τους θα πρέπει να εξελιχθούν σε άτομα χρήσιμα στον εαυτό τους και τη κοινωνία. Για έναν δάσκαλο δεν είναι, και ούτε πρέπει να γίνει, μοναδικός του σκοπός το πώς οι μαθητές του θα μάθουν να χτυπούν. Φυσικά, κι αυτό είναι απαραίτητο, ιδιαίτερα στη περίπτωση που κάποιος βρεθεί σε μια αναπόφευκτη συμπλοκή. Όμως δεν πρέπει αυτό ν’ αποτελέσει τον μοναδικό του στόχο.

Βασική του αρχή μέσα από την διδασκαλία της τέχνης θα πρέπει να είναι διδαχή των φιλοσοφικών αρχών του budo, όπως αναφέρθηκαν σε προηγούμενο κεφάλαιο. Πρόκειται για φιλοσοφικές αρχές που χαρακτήριζαν το bushido, τον άγραφο κώδικα τιμής των Samurai, το όνομα των οποίων σημαίνει «αυτός που υπηρετεί». Η ιδέα της υπηρεσίας αποτέλεσε τον πυρήνα του ηθικού κώδικα των Ιαπώνων πολεμιστών. Το ύψιστο καθήκον του Samurai ήταν η απόλυτη αφοσίωση στον άρχοντα και αργότερα στον αυτοκράτορα. Το bushido περιείχε βουδιστικές ιδέες περί πειθαρχίας και Ιαπωνικές περί ανδρείας και αφοσίωσης, τον οποίο οι Samurai διδάσκονταν κι εφάρμοζαν σε όλη τη διάρκεια της ζωής τους.

Ως άγραφος κώδικας της ηθικής και της εκπαίδευσης των bushi [πολεμιστών], αναπτύχθηκε στην εποχή του φεουδαλισμού στην Ιαπωνία ενώ μαίνονταν οι πόλεμοι ανάμεσα στους ισχυρούς φεουδάρχες που είχαν την εξουσία των επαρχιών της χώρας. Είναι έντονα διαποτισμένο από την αυστηρή ηθική διδασκαλία του Κομφούκιου και το πνεύμα του Ζεν, γι’ αυτό περιλαμβάνει έννοιες όπως η ανδρεία, η τιμή, η φιλαλήθεια, η αυτοθυσία, η αφοβία απέναντι στον θάνατο. Το bushido συστηματοποιήθηκε την περίοδο Τοκουγκάβα [1603-1868]. Για να διδάξει όμως ένας δάσκαλος τις φιλοσοφικές αρχές θα πρέπει πρώτα ο ίδιος να τις έχει διδαχθεί και να τις έχει κάνει τρόπο ζωής του. 

O Δημήτρης Τσάτσος, στην εφημερίδα «Τα Νέα», στις 18 Φεβρουαρίου 1999, έγραψε:
«Η παροχή γνώσεων είναι βέβαια κρίσιμο εργαλείο της διδασκαλίας. Δεν αποτελεί όμως μόνη της διδασκαλία. Δικαιώνεται μόνο από τον βαθύτερο και τελικό της σκοπό που είναι η αυτόνομη επικοινωνία του μαθητή με το αντικείμενο, η επιθυμία του για αναζήτηση, η συγκίνησή του από την γνωριμία με τον κόσμο των πραγμάτων, των γεγονότων, των ιδεών, δηλαδή από το όραμα της γνώσης. Δάσκαλος είναι αυτός που δεν παρασύρεται από το ναρκισσισμό που προκαλεί η γνωστική υπεροχή του έναντι των διδασκομένων, αυτών δηλαδή που έχουν επίγνωση των δημοκρατικών ορίων της υπεροχής του. Η διδασκαλία πλησιάζει το νόημά της στο μέτρο που ο δάσκαλος αποδυναμώνει τον εξουσιαστικό χαρακτήρα της διδακτικής σχέσης και τον καθιστά επικοινωνιακό. Η διαφωνία του μαθητή όταν προβάλλεται με επιχειρήματα κι ευπρέπεια δεν είναι απειθαρχία. Ο δάσκαλος είναι αυτός που αντέχει την αμφισβήτηση από τον μαθητή, την επιθετικότητά του, ακόμη και τη γεύση της αγνωμοσύνης με όριο βέβαια τη βία και την χυδαιότητα. Όσο πιο πολύ ψυχή επενδύει ο δάσκαλος στο έργο του τόσο πιο επώδυνη μπορεί να γίνει η διδακτική σχέση. Η διδακτική προσφορά όμως δεν γίνεται υπό τον όρο της αναγνώρισης. Όταν ο μαθητής πάρει όσα είχε να πάρει από τον δάσκαλο, οι δρόμοι τους χωρίζουν όπως χωρίζει το μέλλον από το παρελθόν, η προοπτική από την αναδρομή. Βέβαια, υπάρχουν και μαθητές με μνήμη». 

Ο δάσκαλος του Καράτε είναι ένα δημόσιο πρόσωπο κι επομένως στόχος πολύπλευρης κριτικής. Αποτελεί το ζωντανό παράδειγμα για τους μαθητές του τους οποίους επηρεάζει σε μεγάλο βαθμό με τη στάση του, την ομιλία του, την συμπεριφορά του, την προσωπικότητά του. Έγραψε ο Richard Conarroe: «Όταν κάποιος πρωτοέρχεται σε επαφή μαζί σου, παίρνει σε μικρό χρονικό διάστημα ένα μεγάλο όγκο πληροφοριών για σένα. Παρατηρεί την προσωπικότητά σου, ακούει αν η φωνή σου εκδηλώνει σιγουριά, νιώθει τη θέρμη της χειραψίας σου».

Ο ρόλος του δασκάλου είναι πολύπλευρος και δύσκολος. Ο αποτελεσματικός όμως δάσκαλος χαρακτηρίζεται από την ικανότητά του να δημιουργεί πρώτα καλούς κι ευγενικούς χαρακτήρες και μετά ικανούς μαχητές. Κι αυτό να γίνεται σε άτομα διαφορετικών ηλικιών, επαγγελμάτων και προσωπικοτήτων. Σε άτομα διαφορετικά μεταξύ τους, μοναδικά. Δυστυχώς όμως οι περισσότεροι δάσκαλοι διαφόρων στυλ Καράτε θα έπρεπε να ήταν οι πρώτοι που θα εξέταζαν αν ένας μαθητής τους, υποψήφιος δάσκαλος, έχει ή μπορεί ν’ αναπτύξει με την κατάλληλη υποστήριξη και καθοδήγηση τα χαρακτηριστικά του ικανού δασκάλου. Όμως, στην υπέρμετρη φιλοδοξία τους να έχουν υπό την επίβλεψη και καθοδήγησή τους πολλές σχολές, όπου με αυτό τον τρόπο θα μπορούν να επηρεάσουν πρόσωπα και καταστάσεις κυρίως σ’ επίπεδο Ομοσπονδιών, ή για το υπέρμετρο «εγώ» τους, εμπιστεύονται ανθρώπους ανάξιους, εντελώς ακατάλληλους για το τόσο σπουδαίο κι ευαίσθητο ρόλο του δασκάλου, για τον ρόλο του παιδαγωγού και του καθοδηγητή νέων ανθρώπων.

Αλλά μήπως και οι γονείς δεν έχουν τις δικές τους ευθύνες; Πόσοι από αυτούς εξετάζουν πρώτα τον χαρακτήρα και μετά την τεχνική κατάρτιση του δασκάλου που θα αναλάβει την διαπαιδαγώγηση και την πρακτική εκπαίδευση των παιδιών τους; Μάλλον ελάχιστοι!

Έγραψε ο Αθανάσιος Βόσσης:
«Η νεανική ψυχή, όσο κι αν φαίνεται ξένη από κάθε λογής δέσμευση και πειθαρχία, στο βάθος αναζητεί την ύπαρξη ενός στηρίγματος πιο έμπειρου και πιο σταθερού για ανέλιξη. Μοιάζει με τον κισσό που ψάχνει για αναστήλωση. Αυτό που είναι πρώτα οι γονείς με την αγάπη και την προστατευτικότητά τους. Αμέσως μετά είναι οι δάσκαλοι με τη σωστή διδαχή της γνώσης αλλά και της πείρας τους. Πάνω σε αυτούς το παιδί θα στηριχθεί για να αναπτυχθεί σαν κοινωνική μονάδα κατά την τριμερή του υπόσταση: σώμα-ψυχή-πνεύμα». 

Ο ρόλος του δασκάλου είναι ποικίλος. Για να πετύχει στο δύσκολο έργο του πρέπει να συγκεντρώνει ορισμένα βασικά χαρακτηριστικά, τα οποία αναφέρονται στη συνέχεια: Πρώτα-πρώτα, είναι εκείνος που θα μεταδώσει τη γνώση του στους μαθητές του, όπως νωρίτερα έκανε στον ίδιο ο δικός του δάσκαλος και πιθανόν συνεχίζει να το κάνει. Να είναι ηγέτης, δηλαδή αυτός που θα καθοδηγήσει τους αθλητές του, θα προγραμματίσει και θα πάρει τις σωστές πρωτοβουλίες την κατάλληλη στιγμή. Ηγέτης, είναι εκείνος που ξέρει, που θέλει, που πραγματοποιεί. Είναι εκείνος που κάνει τους άλλους να θέλουν, τους εμπνέει την θέληση, τους ωθεί στην πραγματοποίηση. Ξέρει να τους κάνει να πειθαρχούν και ταυτόχρονα να τον αγαπούν.

Ο πραγματικός ηγέτης είναι αυτός που κατορθώνει να επιβάλλεται με τη καλή συμπεριφορά και τους σωστούς τρόπους. Είναι εκείνος που γνωρίζει πως για να οδηγήσει τους μαθητές του στο δρόμο του Καράτε πρέπει να τους προσφέρει τον εαυτό του, να ξέρει να τους αφοσιώνεται. Η πίστη σ’ έναν ηγέτη είναι μια άμεση συνέπεια του θαυμασμού και της εμπιστοσύνης που εμπνέει. Ο ηγέτης χαρακτηρίζεται από την πίστη στο έργο του, από την αποφασιστικότητά του, το πνεύμα της πειθαρχίας του, την ψυχραιμία του, τη καλή του διάθεση, την καλοσύνη της καρδιάς του, το πνεύμα της δικαιοσύνης και τον σεβασμό της ανθρώπινης αξιοπρέπειας.

Να είναι ψυχολόγος και πειθαρχημένος, για να μπορεί να κατανοήσει την ξεχωριστή προσωπικότητα κάθε αθλητή του, ώστε να μπορέσει να τον καθοδηγήσει στο δρόμο του budo και στη μεγαλύτερη δυνατή απόδοση των δυνατοτήτων του. Η πειθαρχία αποτελεί βασική αρχή της φιλοσοφίας του Καράτε αρκεί να μη φτάνει στον αυταρχισμό. Χωρίς την πειθαρχία δεν μπορεί να υπάρξει σωστή διδασκαλία και μάθηση της τέχνης των άδειων χεριών. Ένα άλλο βασικό χαρακτηριστικό είναι αυτό του πολιτικού, δηλαδή το να μπορεί να εξομαλύνει δύσκολες καταστάσεις μεταξύ των αθλητών του, με τους γονείς κ.λ.π., πριν αυτές διογκωθούν και δημιουργήσουν σοβαρότερα προβλήματα στην ομαλότητα της διδασκαλίας και της γενικότερης λειτουργίας του dojo του.

Το πνεύμα δικαιοσύνης που πρέπει να τον διακατέχει σημαίνει ότι μπορεί να είναι δίκαιος, δηλαδή έντιμος, να ενεργεί με καλοσύνη, γενναιοψυχία και όχι με μίσος ή ανταγωνισμό. Να μπορεί να μοιράζει επαίνους και παρατηρήσεις με τη δέουσα διακριτικότητα. Ο δάσκαλος πρέπει να είναι άξιος σεβασμού. Ο αληθινός σεβασμός δεν επιβάλλεται, κερδίζεται με τη συμπεριφορά και την προσωπικότητα σε όλες τις φάσεις της ζωής. Η αφοσίωση σε αυτό που κάνει είναι ένα ιδιαίτερα σημαντικό χαρακτηριστικό διότι γίνεται καλύτερος για τον ίδιο και τους μαθητές του. Αυτό έχει άμεση σχέση με την παρότρυνση. Να παροτρύνει τους μαθητές του να γίνονται ακόμη καλύτεροι.

Η όρεξη και ο ενθουσιασμός για την διδασκαλία του, η αξιοπρέπεια, η τιμιότητα και η συνέπεια στους κανόνες συμπεριφοράς, διδασκαλίας και πειθαρχίας και η καλή κρίση με την οποία θα δίνει τις σωστές λύσεις, είναι απαραίτητα συμπληρωματικά στοιχεία που ολοκληρώνουν τη θετική εικόνα του δασκάλου του Καράτε. Η σχέση δασκάλου-μαθητή είναι μια ιδιαίτερη σχέση που για να ευδοκιμήσει πρέπει να βασίζεται στην αμοιβαία εμπιστοσύνη και κατανόηση. Πρέπει ο δάσκαλος να μιλάει με κάθε αθλητή του ξεχωριστά για τα προσωπικά του προβλήματα. Μέσα από τέτοιου είδους συζητήσεις, κατανοώντας τον τρόπο σκέψης και προσέγγισης των ζητημάτων, θα μπορέσει να κατανοήσει καλύτερα την προσωπικότητα κάθε αθλητή. Άλλωστε, έχει την ηθική υποχρέωση, όχι μόνο να τους διδάσκει τις τεχνικές, αλλά και να τους στηρίζει συναισθηματικά και ψυχολογικά.

Ο αείμνηστος λέκτορας των ΤΕΦΑΑ, Βασίλης Βυτινάρος, σε άρθρο του είχε γράψει:
«Αν δεν συνδυάζονται κατά την προπονητική διαδικασία των νέων σε οποιοδήποτε άθλημα ή αγώνισμα η σύγχρονη βελτίωση των σωματικών ικανοτήτων με το ψυχολογικό και πνευματικό στοιχείο τότε η προπόνηση χαρακτηρίζεται ανεδαφική και ελλιπής. Η ανθρώπινη ύπαρξη αποτελείται από σώμα και από πνεύμα και ψυχή».

Related

Break New 3319475117790494670

Δημοσίευση σχολίου

emo-but-icon

Hellas
ArabicBlogger Tips And Tricks|Latest Tips For BloggersFree BacklinksBlogger Tips And Tricks Korean Japanese Chinese Simplified Russian Portuguese
English French German Spain Italian Dutch

Edward Kaloudis & Brian Frost

Edward Kaloudis & Brian Frost

Δημοφιλεις αναρτησεις

ΣΧΟΛΙΑ ΑΝΑΓΝΩΣΤΩΝ

Ολα τα κείμενα που εδώ διαβάζετε, ταυτόχρονα δημοσιεύονται και στα social media
item