.

Η επίδραση του Ζεν στις πολεμικές τέχνες και το Καράτε Ντο.

Η τέχνη του Καράτε-Ντο αποτελεί μία άοπλη τέχνη μάχης η οποία αναπτύχθηκε και συστηματοποιήθηκε στην Οκινάουα περίπου το 1600 μ.Χ. Στο πέ...


Η τέχνη του Καράτε-Ντο αποτελεί μία άοπλη τέχνη μάχης η οποία αναπτύχθηκε και συστηματοποιήθηκε στην Οκινάουα περίπου το 1600 μ.Χ. Στο πέρασμα των χρόνων, το Οκινάουα-Τε αναπτύχθηκε σημαντικά και οι θρύλοι για τα ανδραγαθήματα εκείνων που κατείχαν την τέχνη εξαπλώθηκε σε όλη την Κίνα και την Ιαπωνία.

Το 1905 θεωρήθηκε ότι ήρθε η στιγμή η τέχνη να επιδειχθεί στο κοινό. Η πρώτη επίδειξη έγινε από τον Γκιτσίν Φουνακόσι (1868-1957), δάσκαλο και ποιητή. Αρχικός σκοπός του Φουνακόσι ήταν μία σύντομη παραμονή στην Ιαπωνία, ωστόσο έμεινε εκεί μόνιμα και δεν επέστρεψε ποτέ στην Οκινάουα. Στην συνέχεια έβαλε την προσωπική του σφραγίδα στο Καράτε αντικαθιστώντας τους αρχικούς Κινεζικούς χαρακτήρες του ιδεογράμματος "Κάρα" με άλλους από την Ιαπωνική παράδοση. Ετσι σήμερα όταν αναφερόμαστε στον όρο "Καράτε" μιλάμε για μία καθαρά Ιαπωνική τέχνη.

Η λέξη Ζεν είναι η Ιαπωνική απόδοση του κινεζικού ιδεογράμματος Τσαν, το οποίο με τη σειρά του είναι το αντίστοιχο της σανσκριτικής λέξης Ντιάνα. Η λέξη αυτή σημαίνει διαλογισμός περιγράφοντας παράλληλα και την κατάσταση της μη δυαδικής συνείδησης που θα προκύψει από την πρακτική του. Κύρια εφαρμογή της πρακτικής του Ζεν είναι το κάθισμα σε διαλογισμό ζα-ζεν με συγκεκριμένο σκοπό να οδηγήσει τον μαθητή στην αντίληψη της αληθινής του φύσης και στην διαρκή εμβάνθυση αυτής. Η αρχή του ανάγεται στον ίδιο τον ιστορικό Βούδα Σιντάρτα ο οποίος μεταβίβασε τη διδασκαλία του στον μαθητή του Μαχακασιάπα με τον χαρακτηριστικό τρόπο τον οποίο μας περιγράφει ακολούθως ο καθηγητής Δρ.Τ.Σουζούκι."Ο Βούδας ήταν μία μέρα στο Βουνό των Γυπών,διδάσκοντας σε μία συγκέντρωση πιστών.Δεν προσέφυγε στην εκφώνηση κάποιου φανταχτερού λόγου για να εξηγήσει το θέμα που διαπραγματευόταν.

Απλώς σήκωσε μπροστά στο πλήθος ένα μπουκέτο λουλούδια. Ούτε μία λέξη δεν βγήκε από το στόμα του. Κανείς δεν κατάλαβε το νόημα αυτής της συμπεριφοράς εκτός του σεβαστού Μαχακασιάπα,ο οποίος χαμογέλασε στον δασκάλο του, κατανοώντας πλήρως το νόημα της σιωπηλής του διδασκαλίας." Ο Μαχακασιάπα διαβίβασε την διδασκαλία αυτή στον μαθητή του Ανάντα και αυτός στον Σανακαβάσα. Ετσι διαδοχικά έφτασε στον 28ο πατριάρχη του Ινδικού Βουδισμού Μποντιντάρμα, τον ιδρυτή και πρώτο πατριάρχη της σχολής Ζεν.

Αν και πολλοί ιστορικοί πιστεύουν ότι στην πραγματικότητα ο Μποντιντάρμα δεν υπήρξε ποτέ αρκετοί άλλοι θεωρούν την ιστορική του ύπαρξη αληθινή. Η επιμονή του Μποντιντάρμα στην πρακτική του διαλογισμού και στην άμεση αντίληψη της αλήθειας ήταν αυτή που προκάλεσε την επανάσταση στον κινεζικό πολιτισμό και γέννησε το Ζεν. Οταν έφτασε στην Καντόνα προσκλήθηκε στην πρωτεύουσα για μία ακρόαση από τον αυτοκράτορα Γου της δυναστείας Λιάνγκ. Κατά την συνάντηση αυτή ο αυτοκράτορας ρώτησε τον Μποντιντάρμα ποια ήταν η βασική αρχή του Βουδισμού. Οταν εκείνος του ανέπτυξε τη δοξασία της κενότητας, ο αυτοκράτορας μη μπορώντας να συλλάβει το νόημα απογοητεύτηκε και ο Μποντιντάρμα αποχώρησε. Ετσι σύμφωνα με την παράδοση πέρασε τον ποταμό Γιανγκτσέ φτάνοντας στον ναό Σαολίν στην επαρχία Χενάν,όπου και πέρασε την υπόλοιπη ζωή του. Εκεί διαλογίστηκε επί εννιά χρόνια σε μία σπηλιά καθισμένος απέναντι σε έναν γυμνό τοίχο.

Αργότερα ο ναός του Σαολίν έγινε διάσημος επειδή εκπαίδευε τους μοναχούς στην τέχνη του Σαολίν Κουνγκ Φου, που ιδρυτής της θεωρείται ο Μποντιντάρμα. Από την εποχή του Μποντιντάρμα αρχίζει μία μεγάλη γενεαλογία διαδοχής με πιο σημαντικό να αναφερθεί τον έκτο πατριάρχη Χούι-Νεγκ που μετέδωσε τη διδασκαλία σε σαράντα τρεις διαδόχους. Από εκεί κι έπειτα, υπήρξαν πολλοί αγωγοί μετάδοσης του Ζεν και αυτό ήταν η αρχή της εξέλιξης του στην Ιαπωνία, στους δύο κύριους κλάδους του Σότο και του Ρινζάι. Για να εκτιμήσουμε την επίδραση του Ζεν στις πολεμικές τέχνες είναι απαραίτητο να εξετάσουμε αυτούς που είχαν τις πολεμικές τέχνες ως επάγγελμα τους. Το Ζεν έλκυσε τις στρατιωτικές τάξεις για πολλούς λόγους. Ηταν μία μέθοδος που προσέδιδε άμεση εμπειρία και ενθάρρυνε την ανάπτυξη μιας θαρραλέας προσωπικότητας με αυτοπεποίθηση, ποιότητες που ο πολεμιστής έβρισκε να του ταιριάζουν.

Η έμφαση που έδιναν οι δάσκαλοι του Ζεν στην απλότητα, τον αυτοέλεγχο, την πλήρη επίγνωση της κάθε στιγμής και η ικανότητα τους στο να διατηρούν έναν γαλήνιο και ήρεμο νου μπροστά στον θάνατο, δεν άφησε αδιάφορους τους συνεχώς αντιμέτωπους με τον θάνατο πολεμιστές. Η έννοια της παροδικότητας, κεντρική ιδέα στον βουδισμό Ζεν, έγινε φυσιολογικά κατανοητή από τους πολεμιστές, στη ζωή των οποίων η διαφορά μεταξύ ζωής και θανάτου κρινόταν από ένα γρήγορο χτύπημα του σπαθιού. Ετσι αν και οι σαμουράι είχαν αρχικά προσέλθει στο Ζεν για περιορισμένους πρακτικούς λόγους οι δάσκαλοι του γρήγορα κατάλαβαν ότι μπορούσαν να το διδάξουν μέσα από τις πολεμικές τους τέχνες οδηγώντας πολλούς σε πνευματική ωριμότητα. Το 1600 μία μεγάλη μάχη έγινε στη Σεκιγκαχάρα. Το αποτέλασμα ήταν ότι η οικογένεια Τοκουγκάβα ήρθε στην εξουσία και επέβαλε την ειρήνη στην Ιαπωνία για τρεις αιώνες.

Τότε οι σαμουράι άλλαξαν σταδιακά από πολεμιστές σε διοικητές και γραφειοκράτες και έτσι ο σκοπός των πολεμικών τεχνών άρχισε να αλλάζει. Αντί της εκπαίδευσης στο πεδίο της μάχης οι σαμουράι άρχισαν να χρησιμοποιούν τις πολεμικές τέχνες σαν μονοπάτι προς την πνευματική εξέλιξη. Το πέρασμα αυτό από το Μπουζούτσου (πολεμική τέχνη-Τέχνη) σε Μπούντο (πολεμική τέχνη-Δρόμος) δεν έγινε εύκολα. Ωστόσο ο αντίλογος των υποστηρικτών του Μπούντο έβλεπε στο μέλλον. Στον απόηχο αυτών των κοσμογονικών για την Ιαπωνία αλλαγών έζησε και ο Φουνακόσι, ο ιδρυτής του σύγχρονου Καράτε-Ντο.

"Πιό ζωτικό από την τεχνική ή τη δύναμη είναι πάντα για το Καράτε το πνευματικό στοιχείο το οποιο εξασφαλίζει κινήσεις και ενέργειες με πλήρη ελευθερία. Στην προσπάθεια να μπεί κάποιος στο κατάλληλο πνευματικό πλαίσιο σπουδαίο ρόλο παίζει η αυτοσυγκέντρωση όπως αυτή διδάσκεται στο Ζεν. Μολονότι λέμε ότι η αυτοσυγκέντρωση απαιτεί μία κατάσταση απάθειας και πλήρη έλλειψη σκέψεων εννοούμε ότι με αυτήν παραμερίζονται η συγκίνηση και η σκέψη και δίνεται πιό ελεύθερο πεδίο δράσης στις έμφυτες ικανότητες μας.

Η κατάσταση απάρνησης του εαυτού που πρεσβεύει το Ζεν είναι η ίδια με εκείνη του αποδιωγμού κάθε εγωιστικής σκέψης και έγνοιας για το άτομο του στην οποία βρίσκεται ο καλλιτέχνης τη στιγμή της δημιουργίας του. Οποιος θέλει να περπατήσει στον δρόμο του Καράτε δεν μπορεί να αγνοήσει το Ζεν και την πνευματική του εξάσκηση." Μασουτάτσου Ογιάμα "Ζωτικό Καράτε". Στις παραδοσιακές Ιαπωνικές τέχνες είτε αυτές είναι πολεμικές είτε άλλες όπως η Ικεμπάνα η σωστή αναπνοή διδάσκεται σαν ένας ουσιαστικός και θεμελιώδης παράγοντας συγκέντρωσης. Κατά τη διάρκεια του ζαζέν η διαδικασία έχει χωριστεί παραδοσιακά σε τρεις βαθμίδες ,ορθή στάση ,ορθή αναπνοή και ορθή νοητική διάθεση. Αν και αυτό πρακτικά σημαίνει την ενοποίηση των τριων βλέπουμε ότι η αναπνοή δρα σαν συνδετικός κρίκος μεταξύ σώματος και πνεύματος.

Η μεγαλύτερη διαφορά στην αναπνοή του Ζεν και σε εκείνη που οι περισσότεροι από εμάς θεωρούμε φυσιολογική είναι ότι στο Ζεν γίνεται πιο αργά ελέγχεται από τους κάτω κοιλιακούς μύες, ενώ η εκπνοή διαρκεί περισσότερο ασκώντας πίεση στο υπογάστριο η οποία ακολουθείται από μια αυτόματη φυσική εισπνοή.Τον ίδιο τύπο αναπνοής παρατηρούμε κατά τη διάρκεια της σιωπηλής συγκέντρωσης που εκτελείται σε θέση σέιζα "Μοκουσό" που προηγείται και ακολουθεί κάθε παραδοσιακή προπόνηση του Καράτε-Ντο όπως και άλλων πολεμικών τεχνών. Μία άλλη έννοια κοινή είναι αυτή του "Μουσίν'. "Μου" είναι ένα αρνητικό πρόθεμα που μπορεί να σημαίνει άδειος ή κενός και 'σιν' σημαίνει καρδιά ή νους. Συνήθως μεταφράζεται σαν άδειος νους ή μη-νους.

Ο καθηγητής Σουζούκι περιγράφει το Μουσίν σαν μία κατάσταση όπου κάποιος είναι ασυνείδητα συνειδητός ή συνειδητά ασυνείδητος. Χωρίς σωστή αναπνοή και στάση δεν υπάρχει άδειος νους. Ενας τρόπος να κατανοήσουμε το Μουσίν είναι να δούμε το συνηθισμένο ρεύμα συνείδησης. Οι περισσότεροι από εμάς κάνουμε με τον νου μας έναν διαρκή εσωτερικό διάλογο που συνεχίζεται εξαιτίας μιας αδιάκοπης αλυσίδας συνειρμών. Αυτός μας αποσπά από το να συγκεντρωθούμε στο εκάστοτε έργο μας. Στο Μουσίν ο νους δεν αποσπάται. Σκέψεις πάντα εμφανίζονται , όμως ο νους δεν προσκολλάτε σε αυτές, δεν τις ακολουθεί. Αυτή θεωρείται η φυσιολογική κατάσταση της συνείδησης και ένας από τους σκοπούς της εκπαίδευσης Ζεν.

Στο Μουσίν η συνείδηση κυλάει ελεύθερα κινούμενη από αντικείμενο σε αντικείμενο από γεγονός σε γεγονός χωρίς να δεσμεύεται από σκεπτοδιαδικασίες. Σε αυτήν την κατάσταση χάνει κανείς τη συνηθισμένη αντίληψη του εαυτού και παύει τη συνεχή ενασχόληση του με αυτόν. Απλώς ζει την εμπειρία της κάθε στιγμής καθαρή, βιώνοντας την σαν την ύστατη. "Μην σκέφτεστε, απλώς πράξτε" λένε οι μεγάλοι δάσκαλοι του Ζεν και του Καράτε-Ντο, εννοώντας ότι δεν πρέπει να παρεμβάλεται καμία σκέψη ανάμεσα στον εαυτό και τη δράση. Το πνεύμα του καρατέκα πρέπει να είναι σαν την τελείως ήρεμη επιφάνεια μίας λίμνης. Για να φτάσει κάποιος στο στάδιο αυτό πρέπει να γίνει ένα με την τεχνική του. Η λέξη Ζανσίν έλκει την καταγωγή της από την ξιφομαχία (Κενζούτσου) φτάνοντας μέχρι το Καράτε-Ντο.Ζανσίν είναι το πνεύμα που παραμένει, χωρίς να προσκολλάται, το πνεύμα που μένει σε εγρήγορση.Στο φυσικό επίπεδο εννοεί την αναπνοή και τη στάση που παραμένουν σωστές. Στο πνευματικό επίπεδο εννοεί την αντίληψη και τη συγκέντρωση που παραμένει.

Οποιος έχει δει μία μάχη μεταξύ δύο δασκάλων του Καράτε-Ντο θα αναγνωρίσει την απόδοση του Ζανσίν στο πρόσωπο του πολεμιστή που διατηρεί την άγρυπνη ισορροπημένη και ατάραχη διάθεση του-αφού έχει εκτελέσει επιτυχημένα την τεχνική του είναι έτοιμος να ξαναχτυπήσει. Το Ζανσίν δεν εφαρμόζεται μόνο στις πολεμικές τέχνες. Στην καλλιγραφία για παράδειγμα η ενέργεια του ιδεογράμματος δεν σταματά στο τέλος της πινελιάς αλλά μάλλον συνεχίζεται στο επόμενο.Tο Ζανσίν τελικά εφαρμόζεται σε κάθε πράξη της ζωής.

Η φυσική ομορφιά του σώματος είναι η αντανάκλαση της εξάσκησης του πνεύματος που συγκεντρώνεται στις κινήσεις. Το Ζεν λέει ότι δεν υπάρχει μέσα ή έξω. Αντίστοιχα δεν θα πρέπει να υπάρχει καμιά διαφορά ανάμεσα στη συμπεριφορά μέσα και έξω από το ντότζο. Θα πρέπει κάποιος να προσεγγίζει κάθε δραστηριότητα με την ίδια σοβαρότητα και την ίδια εγρήγορση που διατηρεί την ώρα της εξάσκησης ώστε να μπορεί να επιτυγχάνει και να διατηρεί το Ζανσίν και το Μουσίν και στην καθημερινή ζωή.

Η μελέτη του Καράτε σαν πνευματικού "Δρόμου", "Ντο", το διαχωρίζει από τη σύγχρονη προπονητική άποψη όπου στόχος της είναι μόνο η άσκηση του κορμιού. Ωστόσο δεν απορρίπτει τελείως την αθλητική διάσταση της τέχνης αφού θέτοντας στόχους που ανήκουν σε ένα ευρύτερο πνευματικό πλαίσιο την περικλείει. Η μελέτη ,τέλος, του Καράτε-Ντο σαν Δρόμου το φέρνει αναπόφευκτα πρόσωπο με πρόσωπο με τη φιλοσοφία του Ζεν η οποία σφράγισε και όλες τις άλλες πολεμικές τέχνες στην Ιαπωνία.

 athenszen.gr

Related

Break New 5389206395488098287

Δημοσίευση σχολίου

emo-but-icon

Hellas
ArabicBlogger Tips And Tricks|Latest Tips For BloggersFree BacklinksBlogger Tips And Tricks Korean Japanese Chinese Simplified Russian Portuguese
English French German Spain Italian Dutch

Δημοφιλεις αναρτησεις

ΣΧΟΛΙΑ ΑΝΑΓΝΩΣΤΩΝ



Ολα τα κείμενα δημοσιεύονται και στα social media

ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΑ ΠΕΡΙΟΔΙΚΑ

item